Naast dat de Tamme kastanje 100% glutenvrij is, gedragen ze zich in tegenstelling tot harde, vette boomnoten (zoals walnoten of hazelnoten) zich nutritioneel gezien eerder als een graanproduct. Vroeger werd de boom in Zuid- en West-Europa niet voor niets de "broodboom" genoemd : lees hier meer over de Geschiedenis van de Tamme kastanje, door Daniel Siepman. [FB]
![]() |
| Kastanjes pellen: 1st ontdoen van de buitenschil en daarna net niet meer kokend heet water van 90° overgieten. Smakelijk. |
Bereiding: Wat gebeurt er chemisch?Rauwe tamme kastanjes zijn erg stroef en bloemig van smaak vanwege het rauwe zetmeel en de aanwezige tannines. Pas bij verhitting (minstens 10 tot 20 minuten koken of poffen in de oven op 210°C) gebeurt het wonder:Het zetmeel absorbeert het aanwezige vocht in de kastanje en breekt deels af in eenvoudigere suikers (zoals sucrose). Hierdoor krijgt de kastanje zijn typische, zoete en zachte, bijna aardappelachtige textuur.Snijd voor het poffen altijd een kruisje in de schil. Doe je dit niet, dan bouwt de stoomdruk in de kastanje zich zo hoog op dat de noot in de oven met een luide knal explodeert.
Als je de fytochemische stoffen optimaal wil benutten, blijkt uit stabiliteitsstudies dat de antioxidanten in het blad het best presteren bij een watertemperatuur van 90°C, waarbij de thee 10 tot 15 minuten afgedekt moet trekken. Dit voorkomt dat de vluchtige actieve componenten met de stoom ontsnappen.
In de officiële monografieën van de wetenschappelijke Commission E (het Duitse overheidsorgaan dat kruidengeneeskunde toetst) en fytotherapeutische databases wordt thee van tamme kastanjebladeren traditioneel gecategoriseerd als een middel bij aandoeningen aan de luchtwegen.
De thee bevat een milde concentratie tannines die een samentrekkend en ontstekingsremmend effect hebben op de slijmvliezen van de keel.
Wetenschappelijk onderzoek naar de gladde spiercellen toont een mild antispasmodisch (krampstillend) effect aan, wat verklaart waarom het drinken van de thee van oudsher helpt om hardnekkige prikkelhoest, bronchitis en milde astmatische klachten te verzachten.
Een van de meest spraakmakende onderzoeken naar de thee van kastanjebladeren is uitgevoerd door de Emory University (VS).
Zij ontdekten dat een thee van de bladeren, rijk aan ursene- en oleanene-derivaten, de Staphylococcus aureus (MRSA-bacterie) kan ontwapenen.De thee doodt de bacterie niet direct, wat gewone antibiotica wel doen, waardoor deze bacteriën net resistent worden. In plaats daarvan wordt de versterking tussen de bacteriën onderling begrensd, waardoor ze geen weefselvernietigende toxines meer kunnen aanmaken. Dit bevestigt de traditionele volksgeneeskunde waar kastanjethee werd gedronken bij zware bacteriële (huid)infecties en keelontstekingen, alias ook hier weer verhoging van de weerstand.
Het is dus niet voor niets dat deze boom er voor ons is in de herfst om ons door de barre winter te halen.
De polyfenolen in de thee (zoals castalagine) bleken in staat om de hechting van de Helicobacter pylori-bacterie aan het maagslijmvlies significant te onderdrukken.
Bovendien remt het drinken ervan de expressie van specifieke ontstekingseiwitten (zoals de NF-κB-pathway), wat helpt bij het kalmeren van chronische gastritis (maagwandontsteking).
Als je zelf kastanjemeel wil maken: tenzij je ze in milimeter schuifjes snijdt (rauw meel geeft een betere bakstructuur), kan je om schimmel te voorkomen na het drogen, de ingekruiste kastanjes 20 tot 30 minuten laten koken en daarna warm verwerken. De pel zal zich terug vastklampen bij het afkoelen.
Met rauw meel bakken, verliest wel de vitamine C, maar behoudt de optimale mineralenconcentratie, een beter B-vitamineprofiel en de superieure darmgezondheidseffecten.
Een goede gezondheid gewenst 💝.
Jesse.
P.s. uiteraard blijft hier het gebruik van biologisch schone kastanjes ook de voorkeur geven.
Boeken
- "Tamme kastanje (Castanea spec.) voor vruchten, hout en bijproducten" – Geschreven door onderzoeker Anne Oosterbaan. Dit is hét Nederlandse standaardwerk over de tamme kastanje. Het boek behandelt de teelt, agroforestry, en de verwerking van de vruchten als duurzame zetmeelbron en voedingsmiddel. Je vindt het onder andere op Bol.com. [1, 2, 3]
- Boeken over Voedselbossen & Agroforestry – In de literatuur van de ecologische vereniging Velt en boeken over permacultuur (zoals die van Martin Crawford) wordt de tamme kastanje steevast geprezen als het 'graan van de toekomst' of het 'brood van de bomen' vanwege de unieke, gezonde koolhydraatstructuur. [4]
Websites en Online Dossiers
- Gezondheid.be: Deze Belgische site heeft uitgebreide medische dossiers gewijd aan de noot, zoals het artikel Tamme kastanjes: voordelen voor je gezondheid en een gids over het poffen van kastanjes en de voedingswaarde ervan. [5]
- Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WKOF): Zij bieden in hun online bibliotheek een factsheet aan onder de titel Zijn kastanjes gezond? waarin de specifieke micronutriënten en vezelstructuren wetenschappelijk worden toegelicht. [6]
- MensenGezondheid (Infonu): Heeft een specifiek, uitgebreid artikel getiteld Kastanjes gezond: Zijn kastanjes gezond? dat dieper ingaat op hoe de vetzuren (zoals linolzuur) in tamme kastanjes bijdragen aan elastische bloedvaten en een lager LDL-cholesterol. [7]




